René Magritte

De hemel heeft kunstenaars altijd gefascineerd, zoals Charles Baudelaire in zijn Het spleen van Parijs onderstreept. René Magritte vormt geen uitzondering op die regel. De blauwe hemel, benadrukt door wolken, is inderdaad alomtegenwoordig in zijn oeuvre. Maar dit ‘onschuldige’, bijna kinderlijke motief wordt verwrongen, verplaatst, zoals hier, gevat in een verrassende ruimte. Op het schilderij De zomer uit 1932 zit de hemel in een vlag gevangen. Die vlag is niet langer het symbool van een maatschappij of van een groep individuen: ze wordt getransformeerd tot een poëtisch vlak ontdaan van elke politieke boodschap. Ze wordt een universeel motief, een straaltje blauwe lucht in het hart van een koud stadslandschap. De titel van het schilderij provoceert: Magritte wil dat de toeschouwer hoopt op een elegante en kleurrijke evocatie van het seizoen dat de titel aankondigt, maar in plaats daarvan toont hij een trieste en eenvormige gevel met vensters waarachter geen enkel leven schuilgaat, een gevel die enkel door de wolkenvlag wordt verlevendigd. Meestal komen de motieven die Magritte ons toont uit het dagelijkse leven. Ze duiken steeds weer in zijn oeuvre op, maar toch is dit geen fetisjisme, want bij de kunstenaar verwijst het object naar geen enkel ander symbool behalve zichzelf. Het is deze ongerijmde alliantie van realistische motieven zonder onderlinge band die surreële situaties schept en ons in een mysterieuze wereld onderdompelt.