Cornelius Troost

Het atelier van de kunstenaar is van de hand van een van de bekendste 18de-eeuwse Hollandse kunstenaars, Cornelis Troost. Het schilderij kan op verschillende niveaus worden geïnterpreteerd: als reflectie over de kunstenaar en zijn vak, als familieportret in de stijl van het ‘conversation piece’ (in de trant van Hogarth), of nog als een allegorie van de vijf zintuigen. Centraal in de compositie staat de kunstenaar zelf, die het portret van een echtpaar schildert – een portret binnen het portret, dus. Naast de ouders worden hun kinderen in natuurlijke poses afgebeeld. De kleurrijke en luxueuze jurken van de vrouwelijke personages verhelderen het tafereel en contrasteren met de harmonieën van bruine en okerkleurige tinten. Enkele details beklemtonen het maatschappelijke succes van de kunstenaar: achter het schilderij zien we een bibliotheek, rechts schenkt een bediende drank uit en door de open deur zien we een trappenhuis met rijkelijk versierde muren. De voorstelling van de vijf zintuigen, bedacht door Aristoteles — van wie we wellicht het borstbeeld zien in de bibliotheek — zit in de details: de trompet die het kind vasthoudt, verwijst naar het gehoor, de mopshond aan de voet van de stoel naar de tastzin; de reukzin wordt gesymboliseerd door de bloemen die het andere meisje vasthoudt, de smaakzin door de chocolade die in de kopjes wordt gegoten; tot slot drukt het tafereel van het echtpaar en de schilder die elkaar aankijken het gezichtsvermogen uit, een zintuig dat onmisbaar is voor de kunstenaar